Nowa ustawa o przestrzeganiu warunków taryfowych ma zapewnić uczciwszą konkurencję podczas udzielania zamówień przez instytucje federalne. Jej celem jest ograniczenie sytuacji, w których firmy zdobywają kontrakty głównie dzięki obniżaniu kosztów pracy.

Zmiany są istotne również dla polskich przedsiębiorstw budowlanych działających na rynku niemieckim. Dotyczą zarówno firm zatrudniających pracowników bezpośrednio, jak i przedsiębiorstw korzystających z usług podwykonawców.

Kiedy obowiązują nowe zasady

Przepisy dotyczą federalnych zamówień budowlanych oraz koncesji budowlanych o szacunkowej wartości wynoszącej co najmniej 50 tysięcy euro.

Firma starająca się o taki kontrakt musi zobowiązać się do zapewnienia pracownikom warunków zatrudnienia określonych dla danego rodzaju działalności. Chodzi między innymi o wynagrodzenie, dodatki, czas pracy oraz inne obowiązkowe świadczenia wynikające z odpowiednich regulacji taryfowych.

Warto pamiętać, że przepisy dotyczą zamówień udzielanych przez instytucje federalne. Nie oznacza to automatycznie, że identyczne zasady obowiązują przy każdym zamówieniu miejskim, gminnym lub krajowym. W takich przypadkach trzeba sprawdzić regulacje obowiązujące w danym kraju związkowym.

Odpowiedzialność za podwykonawców

Jednym z najważniejszych elementów nowych przepisów jest odpowiedzialność głównego wykonawcy za sposób realizacji kontraktu przez podwykonawców.

Polska firma, która przekazuje część prac innemu przedsiębiorstwu, powinna upewnić się, że podwykonawca prawidłowo zatrudnia pracowników, wypłaca odpowiednie wynagrodzenie oraz prowadzi wymaganą dokumentację.

Samo wpisanie odpowiedniego zapisu do umowy może nie wystarczyć. W praktyce warto także kontrolować dokumenty, godziny pracy oraz potwierdzenia wypłat.

Co przygotować przed złożeniem oferty

• Sprawdzenie, czy zamówienie jest udzielane przez instytucję federalną
• Ustalenie właściwych warunków taryfowych dla wykonywanych prac
• Aktualne umowy z pracownikami i podwykonawcami
• Dokładną ewidencję czasu pracy
• Potwierdzenia wypłaty wynagrodzeń
• Dokumenty dotyczące delegowania pracowników do Niemiec
• Dokumenty ubezpieczeniowe i podatkowe

Kontrole i możliwe konsekwencje

Instytucja udzielająca zamówienia może żądać dokumentów potwierdzających przestrzeganie obowiązkowych warunków zatrudnienia. Braki w dokumentacji mogą prowadzić do problemów przy rozliczeniu kontraktu, kar umownych, rozwiązania umowy lub wykluczenia firmy z kolejnych postępowań.

Przedsiębiorcy powinni również dokładnie sprawdzać treść dokumentacji przetargowej. Poszczególne zamówienia mogą zawierać dodatkowe wymagania dotyczące raportowania, kontroli oraz przekazywania części prac podwykonawcom.

Co to oznacza dla polskich firm

Nowe przepisy nie zamykają polskim firmom dostępu do federalnych kontraktów. Mogą jednak zwiększyć znaczenie prawidłowej dokumentacji i profesjonalnej organizacji zatrudnienia.

Przed złożeniem oferty warto policzyć rzeczywiste koszty pracy, sprawdzić zakres odpowiedzialności oraz upewnić się, że proponowana cena pozwala na przestrzeganie wszystkich obowiązkowych warunków.

Dobrze przygotowana firma nadal może skutecznie konkurować o niemieckie zamówienia publiczne. Najważniejsze jest jednak to, aby niska cena nie była osiągana kosztem wynagrodzenia pracowników lub obowiązków dokumentacyjnych.

Kwota 13,90 euro jest ogólnym ustawowym minimum. Nie oznacza to jednak, że każdy pracownik budowlany może otrzymywać właśnie taką stawkę.

Wysokość minimalnego wynagrodzenia może zależeć od rodzaju wykonywanej pracy, kwalifikacji pracownika, zakresu działalności przedsiębiorstwa oraz przepisów obowiązujących w konkretnej branży.

Dekarze mają wyższe minimum

Od 1 stycznia 2026 roku minimalna stawka dla niewykwalifikowanego pracownika w zawodzie dekarskim wynosi 14,96 euro brutto za godzinę.

Wykwalifikowany pracownik dekarski powinien otrzymywać co najmniej 16,60 euro brutto za godzinę.

Przy ustalaniu stawki nie wystarczy więc sprawdzić samej nazwy stanowiska. Znaczenie mają również rzeczywiście wykonywane obowiązki oraz posiadane kwalifikacje.

Stawka dla wykwalifikowanego pracownika rusztowań

W branży związanej z montażem rusztowań minimalna stawka dla wykwalifikowanych pracowników wynosi od początku 2026 roku 14,35 euro brutto za godzinę.

Przepisy te obowiązują także pracowników wysyłanych do Niemiec przez przedsiębiorstwa mające siedzibę w innym kraju.

Malarze i lakiernicy

Od 1 lipca 2026 roku minimalna stawka dla wykwalifikowanych pracowników w zawodzie malarza i lakiernika wynosi 16,13 euro brutto za godzinę.

Firma wykonująca prace malarskie powinna sprawdzić, czy jej działalność oraz konkretne obowiązki pracowników podlegają przepisom branżowym.

Prace elektryczne

W branży elektrycznej minimalne wynagrodzenie obowiązujące od 1 stycznia 2026 roku wynosi 14,93 euro brutto za godzinę.

W przypadku firm wykonujących kilka rodzajów prac konieczne może być dokładne ustalenie, która działalność ma charakter dominujący oraz jakie przepisy odnoszą się do konkretnych pracowników.

Wynagrodzenie to nie tylko stawka na umowie

Podczas kontroli liczy się wynagrodzenie należne za rzeczywiście przepracowane godziny. Pracodawca powinien prawidłowo dokumentować czas rozpoczęcia pracy, czas zakończenia pracy oraz liczbę przepracowanych godzin.

Nie każdy dodatek lub świadczenie może zostać automatycznie zaliczone do płacy minimalnej. Zwrot kosztów przejazdu, zakwaterowania lub wyżywienia nie zawsze jest częścią wynagrodzenia za pracę.

Co powinien sprawdzić pracownik

• Jaką działalność wykonuje jego firma
• Jaka stawka obowiązuje w danej branży
• Czy jego kwalifikacje wpływają na wysokość wynagrodzenia
• Czy wszystkie godziny pracy są zapisane
• Czy otrzymuje czytelne rozliczenie wynagrodzenia
• Czy dodatki są prawidłowo wykazane

Co powinien sprawdzić pracodawca

Pracodawca powinien regularnie kontrolować aktualne stawki, ponieważ mogą one zmieniać się w ciągu roku. Ważne jest także prawidłowe przypisanie pracownika do określonej grupy zawodowej.

Błędnie ustalona stawka może oznaczać konieczność wyrównania wynagrodzenia, zapłatę składek od brakującej kwoty oraz dodatkowe konsekwencje finansowe.

Kwota 13,90 euro jest punktem wyjścia, a nie jedyną stawką obowiązującą na niemieckich budowach. W wielu zawodach pracownik ma prawo do wyższego wynagrodzenia.